Stop Stalking!

‘Voor Kezban komt de wet tegen haar gevaarlijke ‘ex’ veel te laat’

Pistoolschoten maakten in juni 1999 een einde aan het leven van een jonge vrouw. Het slachtoffer werd door haar ex-partner om het leven gebracht.

De vrouw was al diverse malen door haar stalker met de dood bedreigd, maar dit keer maakte hij zijn dreigementen waar. De politie kon niets voor de vrouw betekenen, omdat op basis van het toen geldende strafrecht de mogelijkheid niet bestond om de man te arresteren en vast te houden of de vrouw politiebescherming te bieden.

Buitenlandse wetgeving
In de meeste landen is stalking niet strafbaar gesteld. In Amerika, Canada, Australië, België en het Verenigd Koninkrijk wordt stalking wel als maat-schappelijk probleem erkend en is stalking strafbaar gesteld.

Amerikaanse wetgeving
In Amerika moesten er, net als in Nederland, eerst een aantal noodlottige stalkingsincidenten plaatsvinden, voordat in 1990 de eerste Anti-stalkingswet werd aangenomen. Voordat deze wet aangenomen werd kon ook de Amerikaanse politie niets voor slachtoffers doen. Pas als de dader zijn dreigementen waar zou maken was het voor de politie mogelijk om in actie te komen.

De eerste Amerikaanse wet definieert een stalker als volgt (vertaald uit het Amerikaans):
Een stalker is een individu die opzettelijk, kwaadwillig en herhaaldelijk een ander persoon achtervolgt of teistert en een zodanige geloofwaardige bedreiging vormt voor die persoon dat hij gegronde angst heeft voor de dood of voor ernstig lichamelijk letsel.

Nadat Californië, als eerste Amerikaanse staat, de Anti-stalkingswet had aangenomen, hebben alle Amerikaanse staten dit voorbeeld gevolgd. De wetten verschillen echter wel in definitie en aanpak.

Nederlandse wetgeving
‘Wet als wapen tegen stalkers’
Op 12 juli 2000 is in Nederland de wet tegen stalking in werking getreden, de wettelijke definitie is opgenomen in artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht. Voordat deze wet in werking is getreden moest een stalker eerst een strafbaar feit begaan voordat hij strafrechtelijk vervolgd kon worden. Aan de volgende strafbare feiten kon en kan een stalker zich schuldig maken (naast het stalken op zich):

Artikel 138 Wetboek van Strafrecht: Huisvredebreuk

  1. Hij die in de woning of het besloten lokaal of erf, bij een ander in gebruik, wederrechtelijk binnendringt of, wederrechtelijk aldaar vertoevende, zich niet op de vordering van of vanwege de rechthebbende aanstonds verwijdert, word gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie.
  2. Hij die zich de toegang heeft verschaft door middel van braak of inklimming, van valse sleutels, van een valse order of een vals kostuum, of die, zonder voorkennis van de rechthebbende en anders dan ten gevolge van vergissing binnengekomen, aldaar wordt aangetroffen in de voor de nachtrust bestemde tijd, wordt geacht te zijn binnengedrongen.
  3. Indien hij bedreigingen uit of zich bedient van middelen geschikt om vrees aan te jagen, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie.
  4. De in het eerste en derde lid bepaalde gevangenisstraffen kunnen met een derde worden verhoogd, indien twee of meer verenigde personen het misdrijf plegen.

Artikel 266 Wetboek van Strafrecht: Eenvoudige belediging

  1. Elke opzettelijke belediging die niet het karakter van smaad of smaadschrift draagt, hetzij in het openbaar mondeling of bij geschrift of afbeelding, hetzij iemand, in zijn tegenwoordigheid mondeling of door feitelijkheden, hetzij door  een toegezonden of aangeboden geschrift of afbeelding, aangedaan, wordt, als eenvoudige belediging, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie.
  2. Niet als eenvoudige belediging strafbaar zijn gedragingen die ertoe strekken een oordeel te geven over de behartiging van openbare belangen, en die er niet  op zijn gericht ook in ander opzicht of zwaarder te grieven dan uit die strekking voortvloeit.

Artikel 284 Wetboek van Strafrecht: Dwang

  • 1. Met gevangenisstraf van ten hoogste negen maanden of geldboete van de derdecategorie wordt gestraft:
     
  • 1° hij die een ander door geweld of enige andere feitelijkheid of door bedreiging met geweld of enige andere feitelijkheid, gericht hetzij tegen die ander hetzij tegen derden, wederrechtelijk dwingt iets te doen, niet te doen of te dulden;
     
  • 2° hij die een ander door bedreiging met smaad of smaadschrift dwingt iets te doen, niet te doen of te dulden.
  • 2. In het geval onder 2° omschreven wordt het misdrijf niet vervolgd dan op klacht van hem tegen wie het gepleegd is.

Artikel 285 Wetboek van Strafrecht: Bedreiging

  1. Bedreiging met openlijk geweld met verenigde krachten tegen personen of goederen, met  geweld tegen een internationaal beschermd persoon of diens beschermde goederen, met enig misdrijf waardoor de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar wordt gebracht, met verkrachting, met feitelijke aanranding van de eerbaarheid, met enig misdrijf tegen het leven gericht, met gijzeling, met zware mishandeling of met  brandstichting, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.
  2. Indien deze bedreiging schriftelijk en onder een bepaalde voorwaarde geschiedt, wordt ze gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.

Artikel 300 Wetboek van strafrecht: Mishandeling

  1. Mishandeling wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.
  2. Indien het feit zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, wordt de schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.
  3. Indien het feit de dood ten gevolge heeft, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie.
  4. Met mishandeling wordt gelijkgesteld opzettelijke benadeling van de gezondheid.
  5. Poging tot dit misdrijf is niet strafbaar.

In de artikelen 301 tot en met 306 van het Wetboek van Strafrecht wordt verder ingegaan op het misdrijf mishandeling.

Artikel 350 lid 1 Wetboek van Strafrecht: Beschadiging goederen
1. Hij die opzettelijk en wederrechtelijk enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort, vernielt, beschadigt, onbruikbaar maakt of wegmaakt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.

Artikel 426 bis Wetboek van Strafrecht: Hinderlijk volgen op openbare weg
Hij die wederrechtelijk op de openbare weg een ander in zijn vrijheid van beweging belemmert of met een of meer anderen zich aan een ander tegen diens uitdrukkelijk verklaarde wil blijft opdringen of hem op hinderlijke wijze blijft volgen, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste een maand of geldboete van de tweede categorie.